Operatie Dageraad Odyssee

vrijdag, 25 maart 2011

Reacties0

Waarom worden militaire zaken zo vaak verkocht onder klassieke namen? De operatie tegen het regime van Khadafi heet Odyssey Dawn. Maar wat heeft die operatie met de held van de Griekse dichter Homeros te maken?

Door Anton van Hooff

‘De actualiteit van de klassieke beschaving blijkt niet op de meest gelukkige wijze uit het gebruik van aan het Grieks en Latijn ontleende namen voor militaire zaken’, aldus luidde stelling 14 bij mijn proefschrift ‘Pax Romana. Een studie van het Romeinse imperialisme’ uit 1971. Ik –het was de tijd van de Vietnamoorlog- maakt hierin een vergelijking tussen antieke en Amerikaanse machtspolitiek. Het viel mij op dat er regelmatig klassieke namen werden gegeven aan allerlei moordtuig. Zo waren er toen Zeus-, Nike-, Polaris- en Jupiterraketten. Klassieke namen schijnen een zekere wijding aan de dingen geven.

Dageraad Odyssee
Veertig jaar zijn verstreken sinds het behalen van mijn doctoraat. Op zaterdag 19 maart 2011 begonnen Frankrijk, Groot-Brittannië en de VS met luchtaanvallen op de militaire installaties van Kadhafi. Voor deze operatie bedacht iemand in het Pentagon de naam 'Dageraad Odyssee' (Odyssey Dawn). Herinnerde hij zich de poëtische passages in Homeros’ epos waarin de ‘rozenvingerige dageraad’ uit zee verrijst?

Onbestemd gevoel
Ik zal lang niet de enige zijn die de operatie met onbestemde gevoelens begroet. Moreel is ze zeker te rechtvaardigen. Dit keer heeft de VN Veiligheidsraad uitdrukkelijk toestemming voor militair ingrijpen gegeven. Maar waarom komt hier de westerse militaire macht wel snel in actie, terwijl verkrachting van mensenrechten elders (Soedan, Palestina) door de vingers wordt gezien? En wat is het einddoel?

Het is in de morgenstond van 20 maart dat ik dit schrijf. Ik ril: is het de koelte van de rozenvingerige dageraad of de schrik voor het onbestendige? In elk geval is de klassiek poëtische naam voor een militaire operatie huiveringwekkend.